46 Kongres Eucharystyczny W maju 1997 roku 
Wrocław stolicą katolickiego świata 
EUCHARYSTIA I WOLNOŚĆ 
„Ku wolności wyswobodził nas Chrystus” (Ga 5,1)

CO TO JEST KONGRES EUCHARYSTYCZNY? 

Kongres Eucharystyczny jest szczególną manifestacją kultu Eucharystii, jest zgromadzeniem ludu chrześcijańskiego różnych ras, języków, ludów i narodów wokół Jezusa Chrystusa, obecnego w znaku Chleba i wokół wielkiej liczby biskupów oraz papieża lub jego przedstawiciela. Zasadniczym celem Kongresu jest wspólne oddanie czci Jezusowi Chrystusowi, żyjącemu w Kościele, i manifestacja wiary Ludu Bożego w obecność swego Pana oraz dyskusja nad aktualnymi zadaniami ewangelizacyjnymi wobec świata. Po raz pierwszy w historii Kongres odbędzie się w Polsce. Będzie także pierwszym po wojnie i drugim w dziejach Kościoła kongresem w naszej części Europy. Poprzedni – 45 Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny odbył się w Sewilli w Hiszpanii (6-13 czerwca 1993). Temat Kongresu brzmiał: Eucharystia i Ewangelizacja, zaś hasło: Chrystus Światłością Narodów. 

W niedzielę 13 czerwca miała miejsce Statio orbis, w której wziął udział Jan Paweł II, ok. 200 biskupów, ponad 1200 kapłanów, rodzina królewska i ok. pół miliona wiernych. Na zakończenie uroczystości Ojciec Święty, w obecności ks. kard. Henryka Gulbinowicza, Metropolity Wrocławskiego, ogłosił Wrocław miejscem następnego, 46 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w 1997. Kongresy Eucharystyczne mają na celu umocnienie więzi z Chrystusem dzięki pogłębianiu tajemnicy Eucharystii przez wykłady oraz adorację Najświętszego Sakramentu. Pierwszy Światowy Kongres Eucharystyczny odbył się od 28 do 30 czerwca 1881 w Lille. Przewodniczył mu bp H. Monnier, a udział wzięło ok. 8000 osób. W procesji eucharystycznej uczestniczyło ok. 4000 mężczyzn, głównie z Europy oraz obydwu Ameryk i Azji. Papież Leon XIII poparł w specjalnie wydanym dokumencie inicjatywę urządzania kongresów i zachęcił do ich kontynuowania. Początkowo zwoływano je zazwyczaj co roku, w okresie międzywojennym co dwa lata, a po II wojnie światowej co 4 lub 5 lat. 

WSZYSTKO ZACZĘŁO SIĘ WE FRANCJI... 

Idea międzynarodowych spotkań poświęconych kultowi eucharystycznemu zrodziła się w Europie Zachodniej w połowie lat siedemdziesiątych XIX w. Chodziło nie tylko o ożywienie i poszerzenie nabożeństwa eucharystycznego, ale także o przeciwstawienie się narastającym tendencjom laicyzacyjnym o antykościelnym i antyreligijnym zabarwieniu. Idea zrodziła się w środowiskach ludzi świeckich we Francji. Największe zasługi miała Emilie-Marie Tamisier (1834-1910), która organizowała na przełomie lat 60 i 70-tych ubiegłego stulecia pielgrzymki eucharystyczne. Popierali ją w tym jej spowiednicy, zwłaszcza św. Piotr Julian Eymard (1811-68) i bp Gaston De Ségur (1820-80) z Paryża, a także biskupi Gaspard Mermillod z Fryburga (Szwajcaria; późniejszy kardynał) i Victor Joseph Doutreloux z Liege (Belgia). 

Biskup De Ségur sporządził wykaz wszystkich cudownych miejsc kultu eucharystycznego we Francji, co ogromnie ożywiło pielgrzymowanie do nich. Przełomowymi wydarzeniami były tu: masowa pielgrzymka z Lille do Douai w 1874 oraz nabożeństwa eucharystyczne w Awinionie (1876) i w Favernay (1878) – będące w istocie nieoficjalnymi kongresami eucharystycznymi. Zamiarem pani Tamisier było nie tylko ożywienie ruchu pielgrzymkowego do miejsc kultu eucharystycznego, lecz też połączenie ich z konferencjami i tym samym przekształcenie w międzynarodowe spotkania religijno-naukowe. Pomysłodawczyni pragnęła w ten sposób zarówno ożywić kult eucharystyczny, rozszerzyć jego zasięg i przeciwstawić się laicyzacji, jak i wzbudzić w katolikach poczucie siły i dumy z wyznawanej przez nich wiary. 

PIERWSZE PLANY I PIERWSZE TRUDNOŚCI 

Pani Tamisier myśli swe przedstawiła najpierw gorącemu entuzjaście nabożeństw eucharystycznych, św. Eymardowi, który w 1856 założył w Paryżu Zgromadzenie Kapłanów od Najświętszego Sakramentu (eucharystów lub ejmardystów). Przyjął tę ideę z wielkim zapałem, choć nie doczekał jej urzeczywistnienia. 27 kwietnia 1879 ideę E. Tamisier poparł Leon XIII, wydając odpowiednią bullę. Jednakże do spełnienia tych projektów droga była jeszcze daleka. Okazało się bowiem, że początkowo ani we Francji, ani w sąsiedniej Belgii nie można było zorganizować owych spotkań eucharystycznych, ze względu na panujące w tych krajach nastroje liberalne i antykatolickie, pozostałe zaś kraje, brane pod uwagę jako miejsca kongresu, a zwłaszcza Holandia, nie wykazywały tym większego zainteresowania. Gdy wydawało się, że z planów trzeba będzie całkowicie zrezygnować lub przynajmniej odłożyć je na jakiś inny, znacznie późniejszy termin, sytuacja zmieniła się we Francji. Ideą zainteresowało się dwóch przemysłowców z Lille: Philibert Vrau i jego kuzyn Feron, dołączył do nich wicehrabia de Damas. Podjęli się oni sfinansowania całego przedsięwzięcia, dzięki czemu można było przeprowadzić I Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny. 

LILLE – PIERWSZE ZWYCIĘSTWO 

Odbył się on po uzyskaniu akceptacji i zgody papieża Leona XIII, w dniach 28-30 czerwca 1881 roku w Lille pod hasłem Społeczne królestwo Chrystusa. Uczestniczyło w nim ponad 8 tysięcy osób, w tym 363 delegatów z Francji i zagranicy: z Austrii, Belgii, Chile, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Szwajcarii i Meksyku; gości zagranicznych było 47. Obradom przewodniczył biskup pomocniczy diecezji Cambrai Henri Monnier. W czasie tego pierwszego, historycznego spotkania czcicieli Chrystusa w Eucharystii wygłoszono kilkanaście referatów w 3 zespołach tematycznych: adoracja i pokuta; kult i cześć zewnętrzna, propaganda. Zarówno w referatach, jak i w dyskusji oraz w kazaniach bardzo mocno podkreślano konieczność poszukiwania sposobów przywrócenia prawom Bożym należnego im miejsca w życiu publicznym i społecznym. Na zakończenie uczestnicy powołali doraźny komitet, przygotowujący Międzynarodowe Kongresy Eucharystyczne. Przewodniczącym wybrano bpa A. de la Bouillerie, a na jego zastępców dwóch świeckich: hrabiego de Nicolay i J. de Beneque. 

Drugi Kongres zwołano do Awinionu na 13-17 września 1882 r. pod hasłem Schrystianizować życie przez Eucharystię. Przewodniczył mu miejscowy arcybiskup F. E. Hasley. Miejscem trzeciego było Liege (5-10.06.1883), gdzie pod przewodnictwem abp A. Duquesnaya, metropolity Cambrai, obradowano nad sposobami reagowania Kościoła na posuwające się zeświecczenie społeczeństw w państwach zachodnich. Tutaj też powołano stały komitet MKE, któremu przewodniczył kard. Victor Auguste Dechamps z Mechelen (Malines) w Belgii w 1883 kongres odbył się w Liege. Tu powołano stały międzynarodowy komitet kongresów eucharystycznych pod przewodnictwem kardynała V. A. Dechampsa. Był to jednocześnie pierwszy Kongres, zorganizowany poza Francją. Następny też odbył się poza tym krajem – we Fryburgu Szwajcarskim (9-13.09.1885), którego biskup, wspomniany Gaspard Mermillod objął po śmierci bpa de la Bouillerie przewodnictwo stałego Komitetu MKE. 

KU PEŁNI ROZKWITU... 

W latach 1881-1902, to znaczy w okresie pontyfikatu Leona XIII, przeprowadzono łącznie 14 kongresów. Średnio odbywały się one co roku, później co 2-3 lata. Z czasem częstotliwość ich zmniejszyła się i wyszły poza Europę. Początkowo zwoływano je zazwyczaj co roku, w okresie międzywojennym z polecenia papieża Piusa XI co dwa lata, a po II wojnie co 4-5 lat. Do 1996 było ich 45. 

W 1893 Kongres odbył się w Jerozolimie, a w 1910 w Montrealu. Kongresy, jakkolwiek coraz bardziej umacniały się w życiu i w świadomości katolików, napotykały nieraz zarówno na etapie organizacji, jak i w praktyce wykonawczej, szereg trudności. Np. podczas 18 Kongresu w Londynie (8-13.09.1908) władze brytyjskie nie zezwoliły na procesję eucharystyczną z Najświętszym Sakramentem, toteż przeszła ona ulicami miasta, ale bez Najświętszego Sakramentu. Wzieło w niej udział ponad 25 tys. dorosłych i prawie 20 tys. dzieci, 7 kardynałów, ponad 90 biskupów i prawie tysiąc kapłanów. 

Pierwszy Kongres z udziałem katolików obrzędów wschodnich odbył się w Jerozolimie w dniach 14-21 maja 1893. Obecni byli wówczas m.in. katolicy obrządku ormiańskiego i kilku innych obrzędów wschodnich; po raz pierwszy przybył wówczas oficjalny legat papieski. Do innych ciekawostek należy fakt, że pierwszym papieżem, który uczestniczył i przewodniczył kongresowi, był św. Pius X – w 1905. Spotkanie to, szesnaste z kolei, odbyło się od 1 do 4 czerwca w Rzymie. 

Podczas 21 Kongresu w Montrealu (7-11. 09.1910) do wczesnej I Komunii św. przystąpiło prawie 30 tys. dzieci. A 23 Kongresowi, obradującemu w Wiedniu od 12 do 15 września 1912, patronował cesarz Franciszek Józef I. Kongres ten upamiętniał, niezależnie od wymiaru religijnego, kolejną rocznicę odsieczy wiedeńskiej. Dla podkreślenia wkładu Polaków w tamto zwycięstwo, stanowili oni odrębną i liczną sekcję, obradującą w kościele św. Michała. Poszczególne kongresy łączono często z ważnymi rocznicami lub wydarzeniami o dużym znaczeniu dla chrześcijan, a zwłaszcza katolików kraju, w którym się odbywały. Tak było z 30 Kongresem, przeprowadzono 7-11 maja 1930. w Kartaginie z okazji 1500 rocznicy śmierci św. Augustyna. 

Podobnie następne spotkanie, w dniach 21-26 czerwca w Dublinie, przywołało wspomnienie 1500 rocznicy przybycia do Irlandii apostoła i patrona tego kraju św. Patryka. Wcześniej jeszcze, bo w dniach 6-9 września 1928 roku w Sydney po raz pierwszy kongres miał wymiar mariologiczny i przebiegał pod hasłem Maryja a Eucharystia. Najwięcej kongresów odbyło się za Leona XIII, bo aż 14, następnie za Piusa X, zwanego „papieżem Eucharystii” – 11, Piusa XI – 9. 

W okresie pontyfikatu Jana XXIII zorganizowano tylko jeden Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny. Odbył się on w Monachium (31 lipca – 7 sierpnia 1960), ale były to już czasy, gdy utrwaliła się praktyka urządzania tego rodzaju spotkań co 4-5 lat. Ostatni kongres przed wojną odbył się w Budapeszcie w dniach 25-30 maja 1938. Obradowano pod hasłem Eucharystia więzią miłości, a legatem papieskim był kard. Pacelli, który niespełna rok później został wybrany papieżem Piusem XII. Na kongres przybyło ponad 100 tys. osób z całego świata, Niemcom zabronił przyjazdu Hitler. Wśród duchownych było 15 kardynałów (m. in. prymas Polski kard. A. Hlond) i 330 biskupów (14 z Polski). 

Kolejny kongres miał się odbyć w 1940 w Nicei, ale wybuch wojny to uniemożliwił. Pierwszy po wojnie kongres odbył się w Barcelonie od 27 maja do 1 czerwca 1952. Po raz pierwszy głównym punktem kongresu była już nie procesja, ale Msza św. jako bezkrwawa ofiara eucharystyczna. Procesja odbyła się, a na jej zakończenie dyktator Hiszpanii gen. Franco zawierzył kraj Chrystusowi Eucharystycznemu. Osobiście części obrad kongresów przewodniczyli Paweł VI (w 1961 r. w Bombaju i w 1968 w Bogocie) oraz Jan Paweł II (1985 – Nairobi, 1989 – Seul, 1993 – Sewilla). Ostatni jak dotychczas, 45 Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny odbył się w dniach 7-13 czerwca 1993 r. w Sewilli pod hasłem Chrystus światłem ludzi – Eucharystia i ewangelizacja. Tam też Ojciec Święty ogłosił Wrocław miejscem 46 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego. Organizacją kongresów zajmuje się Papieski Komitet do Spraw Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych. Zatwierdził powołanie go do życia przez duchownych i świeckich Leon XIII (27.04.1879). Obecną nazwę otrzymał na mocy brewe apostolskiego Jana Pawła II z 11 lutego 1986. Przewodniczącym Komitetu jest od 3 stycznia 1991 r. kardynał kanadyjski Edouard Gagnon. 

KONGRESY EUCHARYSTYCZNE

Z przemówienia Ojca Świętego Jana Pawła II do członków Papieskiego Komitetu Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych: 

«Upadek władzy komunistycznej w Europie Wschodniej dał nam opatrznościową sposobność, aby zorganizować kongres w tej części Europy, która po okresie ciężkich prób odrodziła się i odnalazła wolność. W Sewilli zawierzyłem macierzyńskiej opiece Matki Boskiej Częstochowskiej przygotowania i przebieg przyszłego spotkania z Jezusem obecnym w Eucharystii, które powinno dostarczyć nowych bodźców działalności Kościoła, zwłaszcza w krajach środkowej Europy. 

Temat najbliższego kongresu będzie zatem brzmiał: Eucharystia i wolność, zaś jego gospodarzem będzie Kościół polski. Kongres będzie niezwykłym hymnem wdzięczności Chrystusowi za dar wolności w Europie Środkowej, który stał się dobrodziejstwem dla całego Kościoła i całego świata. Kongres będzie też mógł ukazać, że wiara w Chrystusa Odkupiciela, obecnego w liturgii eucharystycznej i w Najświętszym Sakramencie, była źródłem nadziei i miłości, które przetrwały wszelkie cierpienia i prześladowania, że to ona ostatecznie wysłużyła i urzeczywistniła wolność. W Eucharystii możemy znaleźć drogę do wyzwolenia także od nowych form niewoli, które pojawiają się we współczesnym konsumpcjonistycznym i hedonistycznym społeczeństwie. 

Kongres odbędzie się w historycznym mieście Wrocławiu, w samym sercu Europy – tej Europy, która dla dobra całej ludzkości musi zachować lub odnaleźć swoje chrześcijańskie korzenie. W tym mieście, którego bramy są otwarte ku Wschodowi i które ma bardzo wyraźny charakter ekumeniczny, Kongres będzie także musiał zadać sobie pytanie, w jaki sposób chrześcijanie mają wyzwolić się od wszystkiego, co nie pozwala im zgromadzić się razem wokół Eucharystii (Orientale Lumen, 19 i 28)... Każdego dnia w Eucharystii staje się obecna i skuteczna ofiara Chrystusa, który dobrowolnie złożył ją za nas, abyśmy mogli wraz z Nim odrodzić się do nowego życia. Chrystus ukrzyżowany – jak przypomniałem w encyklice Veritatis splendor – objawia autentyczny sens wolności, w pełni go realizuje poprzez całkowity dar z siebie i powołuje swoich uczniów do udziału w tej samej wolności (n. 85). Właśnie dzięki temu Eucharystia, w naszym stuleciu podobnie jak w pierwszych wiekach Kościoła, była chlebem wolności, wiatykiem odwagi i męczeństwa. Jej celebracja w katakumbach XX wieku tworzyła przestrzeń wiary i nadziei, w której hartowali się nowi męczennicy: dając świadectwo własnym życiem, a często płacąc także cenę śmierci, ukazali oni wzniosłą wartość ludzkiej godności i posłuszeństwa prawu Bożemu...» 

Program 46 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego 

25.05.1997 – 1.06.1997 

Niedziela, 25.05.97 Wolni w spotkaniu z Chrystusem 

Otwarcie Kongresu od godz. 9.00 - Przyjmowanie uczestników Kongresu. Recepcja: ul. Katedralna 15 (obiekt Papieskiego Fakultetu Teologicznego). Centrum Kongresu: Hala Ludowa, ul. Wystawowa 1. Przywitanie uczestników Kongresu przybyłych z całego świata przez ks. kard. Henryka Gulbinowicza, gospodarza Uroczystości – godz. 15.00. Katedra Wrocławska: godz. 17.00 Ingres Legata Papieskiego do Katedry Wrocławskiej. 

EUCHARYSTIA otwierająca Kongres. Homilia: Legat Papieski – kard. Angelo Sodano. 

Poniedziałek, 26.05.97 Wolność dzieci Bożych 

Hala Ludowa: 10.00 - EUCHARYSTIA z odnowieniem obietnic Chrztu św. Celebrans: kard. Adam Joseph Maida – Detroit. Homilia: kard. Jan Chryzostom Korec SJ - Nitra, Hrad. 11.30 - Przerwa. 12.00 - Wykład I: kard. Francis Arinze – Rzym. 13.00 - Przerwa obiadowa. W różnych świątyniach Wrocławia: godz. 17.00 - Seminaria tematyczne w 7 językach. Katedra Wrocławska: 19.30 - Konferencja ascetyczna: kard. Kazimierz Świątek - Pińsk. W wyznaczonych kościołach: 20.15 - Wystawienie, adoracja i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem. Rozpoczęcie adoracji ciągłej. Stadion Olimpijski: 21.00 - Imprezy towarzyszące - Otwarcie Sakrosongu. 

Wtorek, 27.05.97 Świadkowie prawdy i wolności 

Hala Ludowa: 10.00 - EUCHARYSTIA. Celebrans: kard. Jaime L. Sin - Manila. Homilia: kard. Bernard F. Law - USA. 11.30 - Przerwa. 12.00 - Wykład II: kard. Joachim Meisner - Köln. 13.00 - Przerwa obiadowa. W różnych świątyniach Wrocławia: 17.00 - Seminaria w 7 językach. Katedra Wrocławska 19.30 - Konferencja ascetyczna: kard. Miloslav Vlk – Praga. W wyznaczonych kościołach: 20.15 - Wystawienie, adoracja i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem. Opera Wrocławska: 21.00 - Imprezy towarzyszące 

Środa, 28.05.97 Wyzwolenie z grzechu 

Hala Ludowa: 10.00 - EUCHARYSTIA. Celebrans: kard. Laszlo Paskai OFM – Esztergom-Budapest, Prymas Węgier. Homilia: kard. Jean-Marie Lustiger – Paryż. 11.30 - Przerwa. 12.00 - Wykład III: kard. Lucas Moreire OP – Salwador. 13.00 - Przerwa obiadowa. W różnych świątyniach Wrocławia: 17.00 - Seminaria tematyczne w 7 językach (okazja do spowiedzi św. dla poszczególnych grup językowych. Katedra Wrocławska: 19.30 - Konferencja ascetyczna: kard. John J. O’Connor – Nowy York. W wyznaczonych kościołach: 20.15 - Wystawienie, adoracja i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem; 21.00 - Koncert muzyki religijnej 

Czwartek, 29.05.97 Eucharystia źródłem wolności 

Katedra Wrocławska: 10.00 - EUCHARYSTIA. Celebransi: kard. Edouard Gagnon – Rzym, przewodniczący Papieskiego Komitetu ds. MKE. Homilia: kard. Józef Glemp, Prymas Polski. Procesja: Katedra Wrocławska – Hala Ludowa. Prowadzący procesję: kard. Edouard Gagnon – Rzym, kard. Joachim Meisner – Köln, kard. Józef Glemp, kard. Franciszek Macharski. W określonych miejscach Wrocławia: 17.00 - Imprezy towarzyszące: występy grup folklorystycznych z różnych regionów i religijnych zespołów muzycznych. Katedra Wrocławska godz. 19.30 - Konferencja ascetyczna: bp Karl Lehmann – Przewodniczący Episkopatu Niemieckiego. Teatr Polski: godz. 20.00 - Sztuka Karola Wojtyły. Stadion Olimpijski: godz. 21.00 - Zakończenie Sakrosongu 

Piątek, 30.05.97 Chrystus wyzwala i jednoczy 

Stadion Olimpijski: 9.30 - Spotkanie Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej. Hala Ludowa: 10.00 - EUCHARYSTIA. Celebrans: kard. Edward Bede Clancy – Sydney, Australia. Homilia: kard. Edmund Szoka – Rzym. 11.30 - Przerwa. 12.00 - Sesja podsumowująca obrady Kongresu. Przewodniczący sesji: kard. Edouard Gagnon – Rzym. 13.00 - Przerwa obiadowa. W różnych świątyniach Wrocławia: 17.00 - Ekumeniczne spotkanie w poszczególnych grupach językowych. Katedra Wrocławska: 18.00 - Konferencja ascetyczna dla sióstr zakonnych: abp Johannes J. Degenhard – Paderborn. 19.30 - Konferencja na temat jedności chrześcijan: kard. Camillo Ruini – Rzym, Przewodniczący Episkopatu Włoch. W wyznaczonych kościołach: 20.15 - Wystawienie, adoracja i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem. 20.30 - Nocne czuwanie o jedność 

Sobota, 31.05.97 Maryja wzorem wolności 

Lotnisko Wrocław-Strachowice: przywitanie Ojca Świętego Katedra Wrocławska: Spotkanie z Ojcem Świętym Hala Ludowa: Wielka modlitwa ekumeniczna 

Niedziela, 1.06.97 Ku wolności wyswobodził nas Chrystus godz. 10.00 - STATIO ORBIS

[powrót do strony głównej] [mapa całej witryny] [pełna oferta książek i kaset] [nowości] [ostatnie zmiany] [pismo "Vox Domini"] [czytelnia on line i nie tylko] [ewangelia na niedziele i święta] [archiwum plików 'zip'] [nasze plany] [mirror site strony polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia 'Prawdziwe Życie w Bogu'] [prawdy wiary Kościoła Katolickiego] [ciekawe linki religijne w różnych językach] [przeszukiwanie witryny "Vox Domini"] [e-mail] [kilka słów o Wydawnictwie]